Cơ chế hình thành nám da mặt

Bạn thường nghe đến cụm từ “nám và tàn nhang” và nghĩ nám da mặt cũng na ná như tàn nhang. Thực tế thì tàn nhang là vấn đề của biểu bì, còn nám có thể xuất hiện ở hạ bì. Vì thế việc xử lý phức tạp và mất thời gian hơn, và có thể không bao giờ xử lý dứt điểm.

Nám là một nỗ lực bảo vệ da của cơ thể. Việt Nam là nước cận xích đạo, nơi ánh nắng ngập tràn, trong khi màu da chúng ta thuộc loại dễ tăng sắc tố so với màu da khác. Vì vậy, nám rất dễ xuất hiện ở da người Việt.

Hai nguyên nhân nám da mặt

Nám da mặt có thể xuất hiện khi cơ thể nhận biết sự tấn công của ánh nắng/môi trường khá nặng nề, và có một vùng da cần được che trở vĩnh viễn. Khi bạn bị cháy nắng chẳng hạn, mà không có biện pháp làm dịu da, để cho da của bạn chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, thì nó sẽ lên mảng nám. Có thể đó là lần duy nhất bạn để vùng da đó rơi vào tình trạng như vậy, nhưng cơ thể bạn sẽ luôn ghi nhớ sự tổn thương này và sẽ mãi mãi ra sức bảo vệ nó.

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến nám da mặt

Nguyên nhân thứ hai của nám da mặt là sự thay đổi nội tiết. Vì phụ nữ trải qua nhiều lần thay đổi nội tiết, nên nám thường là vấn đề của phụ nữ. Nám có thể xuất hiện khi bạn mang thai, trong quá trình tiền mãn kinh, hoặc khi bạn uống thuốc nào đó ảnh hưởng đến nội tiết của bạn (ví dụ thuốc tránh thai hoặc các liệu pháp thay thế hormone chẳng hạn). Trầm cảm cũng ảnh hưởng rất lớn đến nội tiết, và cũng là nguyên nhân gây ra nám. Có thể cơ thể của bạn chỉ có cảm giác vu vơ rằng, có cái gì đó cần được bảo vệ, nhưng nó hoàn toàn không biết đó là cái gì và bảo vệ như nào, và nám là một hệ quả.

Ba loại nám và cách điều trị

Có 3 loại nám khác nhau, là nám biểu bì, nám hạ bì và nám kết hợp.

Nám biểu bì:  thường là một mảng lớn và có màu đậm, với đường viền sắc nét. Nếu ở tàn nhang, việc tăng sản sinh melanin có thể tự giảm, thì nám biểu bì giống như một mặc định rằng, vùng da đó, vĩnh viễn phải đạt “sản lượng melanin” như vậy. Tuy nhiên, vì nó vẫn chỉ là vấn đề của tầng biểu bì, nên nám biểu bì vẫn có thể khắc phục. Nó phản ứng khá tốt với sản phẩm bôi ngoài da. Trong trường hợp nám biểu bì, bạn có thể sử dụng các sản phẩm làm trắng. Nếu kết hợp trị liệu bằng ánh sáng thì mảng nám biểu bì của bạn có thể có kết quả khả quan.

Nám hạ bì:  thường là những đốm to chứ không phải là một mảng lớn. Nám hạ bì mờ nhạt và không có đường viền sắc sảo như nám biểu bì. Nám hạ bì là một diễn biến thú vị của cơ thể, vì hạ bì của chúng ta hoàn toàn không có tế bào sắc tố (sản sinh melanin), nhưng nó lại có thể xuất hiện ở tầng này.

Nám hạ bì thường xuất hiện nhiều ở vùng má

Trong trường hợp da bị tổn thương, các tế bào sắc tố ở biểu bì sẽ sản sinh nhiều Melanin và hệ miễn dịch của chúng ta có thể can thiệp. Điều này bạn đã biết. Nhưng điều bạn chưa biết là các “đại thực bào”.  “Đại thực bào” là một loại tế bào thuộc hệ miễn dịch, chúng có nhiệm vụ ăn những thứ có hại, tiêu hóa chúng, và thải ra những thứ vô hại. Những vật chất vô hại này sau đó được bài tiết ra ngoài mà không gây nguy hiểm cho cơ thể. “Thức ăn” của đại thực bào khá đa dạng, từ các loại vi khuẩn, các phần hoại tử, đến tất cả những gì mà cơ thể ghi nhận là có thể có hại.

Khi da chúng ta rơi vào tình trạng “báo động cấp cao”, không chỉ tế bào sắc tố ở tầng biểu bì sinh ra melanin, mà đại thực bào sẽ xông ra dọn dẹp. Trong quá trình này, chúng ăn phải melanin, không tiêu hóa được  và trở thành màu tối sẫm. Khi quá trình viêm nhiễm của da kết thúc, đại thực bào nhiễm Melanin rút về tầng hạ bì. Đây chính là nám hạ bì.

Nám kết hợp: Loại nám này bao gồm cả nám biểu bì và nám hạ bì. Với trường hợp nám này, sản phẩm bôi ngoài da và các biện pháp ánh sáng cũng có khả quan nhưng không mỹ mãn như nám biểu bì.

Nám thuần là vấn đề của thẩm mỹ. Chúng không có ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. Thực tế là chúng còn giúp bạn chống nắng tốt nữa.

“Trích “dưỡng da trọn gói” của Đỗ Anh Thư và Phạm Hương Thủy”